PFAS in cosmetica
PFAS in cosmetica is iets wat je absoluut wilt vermijden. Maar wat betekent PFAS precies en waarom is het belangrijk om hierop te letten bij je huidverzorging?
PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen. Dit zijn synthetische chemicaliën die van nature niet in het milieu voorkomen. Ze worden toegevoegd aan producten om ze water-, vet- of vuilafstotend te maken, of om texturen glad en luxe te laten aanvoelen. Denk bijvoorbeeld aan waterproof mascara, glanzende foundations of crèmes die lang blijven zitten.
Het probleem is dat PFAS nauwelijks afbreekbaar zijn. Ze blijven jarenlang aanwezig in ons milieu én lichaam en worden daarom ook wel forever chemicals genoemd. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat PFAS wereldwijd circuleren via water, lucht en voedsel, waardoor ze zowel een milieuprobleem als een gezondheidsrisico vormen.
Wat zijn PFAS eigenlijk?
PFAS omvat duizenden chemische stoffen die sinds de jaren 1950 door de industrie zijn ontwikkeld. Ze worden gebruikt om producten efficiënter te maken: van antiaanbakpannen en regenkleding tot cosmeticaproducten.
In cosmetica vind je PFAS vooral in:
- waterproof mascara’s en lipsticks
- foundations, concealers en gezichtspoeders
- crèmes, blush en andere producten die langhoudend moeten zijn.
Waarom is dit een probleem? Omdat PFAS nauwelijks afbreken, hopen ze zich op in water, bodem, dieren en uiteindelijk ons lichaam. Zelfs in afgelegen streken zoals de poolgebieden zijn deze stoffen inmiddels aangetroffen.
Gezondheidseffecten van PFAS
Langdurige blootstelling aan PFAS kan diverse effecten hebben op het lichaam. Onderzoek van het RIVM, de GGD en internationale universiteiten wijst uit dat PFAS behoorlijk risicovol zijn.
Effecten van PFAS in cosmetica op het lichaam
- Immuunsysteem: ze verzwakken de afweer, waardoor je vatbaarder wordt voor infecties en vaccinatie minder effectief is.
- Cholesterol en bloeddruk: ze kunnen deze waarden verhogen.
- Lever en organen: PFAS kunnen leverschade veroorzaken en andere organen belasten.
- Vruchtbaarheid en zwangerschap: ze kunnen schadelijk zijn voor de voortplanting en ontwikkeling van het ongeboren kind.
- Kanker: sommige soorten PFAS verhogen het risico op nier- en testikelkanker.
Waarom kleine hoeveelheden ook risicovol zijn
Hoewel fabrikanten aangeven dat de hoeveelheden PFAS in cosmetica zich op een ‘veilig laag’ niveau bevinden, worden we dagelijks blootgesteld aan tientallen tot honderden verschillende PFAS uit allerlei andere bronnen. Omdat PFAS zich ophopen in het lichaam en de gecombineerde effecten ervan nauwelijks onderzocht zijn, is zelfs een lage blootstelling eraan potentieel schadelijk.
PFAS en het milieu
PFAS zijn niet alleen een probleem voor de mens, maar ook voor de natuur.
- Watervervuiling: PFAS komen in rivieren, meren en drinkwater terecht en zijn bijna niet volledig te verwijderen.
- Voedselketen: dieren nemen PFAS op uit water en bodem, waardoor het via de voedselketen weer in ons terechtkomt.
- Biodiversiteit: PFAS kunnen gezondheid en vruchtbaarheid van dieren en planten beïnvloeden.
- Onomkeerbaarheid: PFAS breken zeer traag af en blijven honderden jaren aanwezig, waardoor elke uitstoot blijvende schade veroorzaakt.
Waarom zit er PFAS in cosmetica?
Producenten gebruiken PFAS vooral om praktische redenen:
- om ze waterproof te maken (mascara, lipproducten)
- voor een gladde, luxe textuur (foundations, poeders)
- voor langdurige fixatie (concealers, blush)
Hoewel ze handig zijn, bestaat er geen echte noodzaak voor het gebruik van PFAS in cosmetica. Er bestaan natuurlijke alternatieven die dezelfde effecten hebben, maar zonder de gezondheids- en milieurisico’s van PFAS.
Onderzoek naar PFAS in cosmetica
Europese studies
In 2018 ontdekte de Deense consumentenbond dat PFAS 4,4% van 1354 onderzochte cosmetica-producten PFAS bevatte.
Noord-Amerikaanse studies
In 2021 testten onderzoekers van de Notre Dame Universiteit meer dan 200 cosmeticaproducten:
- 56% van foundations en oogproducten bevatte hoge PFAS-waarden
- 48% van lipsticks
- 47% van mascara’s
Deze cijfers laten zien dat PFAS geen uitzondering zijn, maar een wijdverspreid probleem in de cosmetica-industrie.
Hoe herken je PFAS op een etiket?
PFAS worden vaak verstopt onder complexe namen. Hier is een handige vuistregel: zie je in een moeilijk uit te spreken naam het woord fluor staan, dan gaat het waarschijnlijk om PFAS.
Voorbeelden van veelvoorkomende benamingen:
- Perfluorodecalin
- Polyperfluoroisopropyl ether
- PTFE (Teflon)
- Trifluoroacetyl tripeptide-2
- Methyl perfluorobutyl ether
Twijfel je? Raadpleeg dan onafhankelijke databases zoals EWG of Dermabase.
Regelgeving en toekomst van PFAS in cosmetica
De druk op producenten en overheden om PFAS uit cosmetica te bannen, neemt toe:
- Nederland: de Cosmetica Vereniging streeft ernaar dat er vanaf 2025 geen nieuwe PFAS-producten op de markt komen.
- Europa: rond 2028 wordt er een verbod op duizenden PFAS-stoffen verwacht.
- Wereldwijd: enkele landen hebben al individuele PFAS verboden, maar een totaalverbod ontbreekt.
Let op: vaak worden verboden stoffen vervangen door alternatieven die nauwelijks veiliger zijn. Transparantie van merken blijft cruciaal.
Wat kun je zelf doen om PFAS te vermijden?
Hoewel je PFAS niet volledig kunt vermijden, kun je je blootstelling eraan aanzienlijk verminderen door bewuste keuzes te maken in je dagelijkse leven.
Kies voor natuurlijke cosmetica en huidverzorging, bijvoorbeeld de 100% natuurlijke producten van Maryve.
Controleer altijd de ingrediëntenlijsten op het woord fluor.
Vraag jezelf af of je waterproof make-up echt nodig hebt.
Overweeg natuurlijke alternatieven voor huishoudelijke producten, zoals azijn in plaats van chemische wasverzachters.
Ook in de keuken en bij zonnebrand kun je stappen zetten.
Kies pannen, bakpapier en zonnebrandproducten die vrij zijn van PFAS.
Door deze kleine, bewuste keuzes te maken, bescherm je niet alleen je eigen gezondheid, maar draag je ook bij aan die van het milieu.
Biostijl en PFAS
Bij Biostijl geloven we dat huidverzorging puur en eerlijk moet zijn, zó puur dat je de producten in theorie zou kunnen eten. Daarom vind je er geen PFAS, microplastics of andere schadelijke stoffen in terug.
Ons assortiment verzorgingsproducten is met zorg samengesteld uit respect voor zowel de huid als het milieu. Een keuze voor Biostijl is een keuze voor effectieve, veilige en volledig natuurlijke producten.
Een mooie huid zonder PFAS
PFAS zijn onzichtbaar, maar hebben een grote impact, voor de gezondheid én het milieu. Door bewust te kiezen voor natuurlijke, PFAS-vrije cosmetica bescherm je jezelf én de wereld om je heen.
Conclusie: kies voor een gezonde huid zonder PFAS
Hoewel PFAS vaak toegepast worden in de cosmetische industrie, zijn er veilige alternatieven die net zo effectief zijn. Een bewuste keuze voor natuurlijke, PFAS-vrije producten maakt een groot verschil, voor jezelf, je huid en de planeet.
